1	Potencialet konkurruese të industrive shqiptare të tekstile/veshjeve e lëkurë/këpucëve Një vlerësim në këndvështrimin ndërkombëtar Punoi: Neritana Begaj, MBA Koordinatore pranë ACIT Asistoi: Dr. Ëngjëll Skreli Ekspert pranë ACIT ACIT, 24 tetor 2003
2	Pse u zgjodhën këto industri? Zhvillimet e brendshme Pesha në prodhim, punësim e tregti të jashtme Kosto e punës e lirë Zhvillimet në tregun ndërkombëtar Oportunitetet e ofruara nga tregu dhe loja e konkurrentëve dhe Politika industriale evropiane E ardhmja e marrëveshjes së tekstile/veshjeve (ATC) Regjimi tregtar i Shqipërisë me OBT, BE dhe vendet e rajonit
3	Indikatorë të rëndësishëm
4	Eksporti dhe importi në vite
5	Prodhimi me porosi në BE
6
7	Kushtet e faktorëve Faktori njerëzor numri i të punësuarve, paga, kualifikimi, manaxhimi Faktorët e prodhimit mjetet/teknollogjia dhe lëndët e para Faktorë të tjerë mbështetës energjia, klima, pozita gjeografike, infrastruktura, tregje kapitale, materiale ndihmëse
8	Kërkesa Kërkesa vendase Për lëndë të para, gjysëm produkte dhe produkte përfundimtare Nuk përbën stimul për bizneset vendase operuese Kërkesa e huaj Për lëndë të para, gjysëm produkte dhe produkte përfundimtare Kërkesa industriale: prodhimi OPT si një politikë industriale në vendet e Azisë, Mesdheut dhe të Evropës Lindore Produktet aziatike (veçantërisht kineze) kanë pushtuar tregjet evropiane në segmentet me raport të ulët cmim/cilësi Produktet e cilësisë së lartë prodhohen me OPT sipas specifikimeve të porositësve evropianë
9	Kërkesa evropiane për veshje të gatshme trupi dhe këmbësh Veshjet e femrave zënë 48% të këtij sektori; Gjermania, Anglia dhe Italia konsumojnë 80% të këtij sektori me një tendencë rritëse të veshjeve kazuale, sportive dhe triko/pulovrave; Në Gjermani: rritje të konsiderueshme të konsumit dhe të importit të triko/pulovrave për femra dhe pantallonave të endura (nga Turqia, Italia, Kina, Rumania, etj); Në Angli: rritje të shitjeve dhe importeve të pantallonave kazuale, t-shirts, triko/pulovra dhe veshje sportive (nga Kina, Turqia, Hong-Kong, etj); Në Itali: rritje të importeve të t-shirts, triko/pulovra, funde e bluza të thurrura për femra, pantallona dhe funde të endura për femra (nga Kina, Tunizia, Rumania, Franca, Belgjika, Kroacia, Turqia, etj); Këpucët me faqe lëkure ose tekstili janë më të kërkuarat
10
11	Tregu i triko/pulovrave te thurrura
12
13	Strategjia, struktura, rivaliteti Shumë firma u shesin shumë blerësve të huaj Strategjia bazë është ajo e përmbushjes së specifikimeve të dhëna nga porositësit me koston me të ulët të mundshme Manaxhimi i përqëndruar tek proçeset prodhuese dhe jo tek ato zhvilluese e marketuese të produktit Konkurrentët për produkte me cilësi të ulët/normale mbeten vendet në zhvillim (Kinë, Turqi, Vietnam, Rumani, Bullgari, Poloni, Tunizi, etj) dhe për produktet me cilësi të lartë mbeten vendet e zhvilluara (Italia, Gjermania, Britania e Madhe, Spanja, Franca, Belgjika, etj)
14	Industritë e lidhura dhe mbështetëse Bizneset kyçe 298 firma tekstile/veshjesh dhe 76 lëkurë/këpucësh Bizneset mbështetëse Furnizuesit e makinerive Furnizuesit e komponentëve dhe lëndëve të para Firmat e shërbimeve bankare Shërbimet ligjore Dizenjatorët Marketing & PR Infrastruktura e lehtë Shkolla lokale dhe universitete Institute dhe laboratorë Shoqatat lokale të biznesit Agjenci zhvillimi Media dhe gazetaria Kuadri legjislativ Infrastruktura e rëndë Rrugët dhe hekurudhat Portet Trajtimi i mbetjeve/Linjat e komunikimit
15	Potenciale të zhvillimit Zhvillim i qëndrueshëm nëpërmjet investimeve përgjatë zinxhirit të vlerës së shtuar (veçantërisht në dizenjim e marketing) Prodhim të produkteve që shfaqin norma rritëse në tregun evropian (veshje kazuale, sportive, triko/pulovra, këpucë me material lëkure ose tekstil) Reagim ndaj kërkesës vendase për veshje nëpërmjet mbështetjes së atelieve të modës vendase dhe kërkesës për tekstile teknike të industrisë së ndërtimit dhe mobiljeve Studim për kryerje të fazës së finisazhit për realizimin e lidhjes ndërmjet aktorëve të përpunimit të lëkurës me ata të prodhimit të këpucë/çantave Rritja e vlerës së burimeve natyrore (fibrës së leshit dhe lëkurëve) duke përdorur teknika dhe teknollogji që garantojnë standarte të përshtatshme sipas kërkesave të tregut ndërkombëtar Zgjerimi i prodhimit me fason në vende të tjera evropiane Shqyrtimi i ecurisë së produkteve të tjera të këtyre industrive ne tregun ndërkombëtar (rritje të aftësive marketuese të punimeve të artizanatit vendas
16	"JU FALEMINDERIT PER VEMENDJEN" JU FALEMINDERIT PER VEMENDJEN FUND