RAPORT I TRYEZËS SË RRUMBULLAKËT

‘Tregtia e Jashtme – Prirje dhe Probleme’

Zhvilluar më: 27 Nëntor 2002

Ora: 9:30 – 13:00

Në: Hotel ‘Rogner’

Më 27 Nëntor 2002, Qendra Shqiptare për Tregtinë Ndërkombëtare (ACIT) organizoi tryezën e rrumbullakët me temë: ‘Tregtia e jashtme shqiptare – prirje dhe probleme’.

Pesëdhjetë ishte numri i pjesëmarrësve (duke përfshirë stafin e ACIT), ndër ta anëtarë të Parlamentit, autoritete qeveritare, organizata të biznesit privat, OJQ, akademikë, përfaqësues të medias, etj.

Në mbledhje morën gjithashtu pjesë dhe kontribuan direkt Znj. Kirsten S. Brooks (Këshilltar Ekonomik pranë Ambasadës Amerikane), Z. Robert Posner (Këshilltar Programi, USAID) dhe Z. Pavli Kisi (Koordinator Projekti, CLDP, Tiranë)

Në fjalën e hapjes, Drejtori Ekzekutiv i ACIT, Z. Selim Belortaja dhe përfaqësuesi i USAID në Shqipëri, Z. Robert Posner shpjeguan qëllimin e këtij seminari, i cili do të konsistonte në identifikimin e prirjeve, problemeve dhe sfidave në tregtinë e jashtme, nga pikëpamja e politikave dhe skemës institucionale. Ata theksuan gjithashtu rëndësinë që ka zgjedhja e metodës së duhur në trajtimin e këtyre çështjeve kritike.

Seminari u zhvillua në dy sesione, të cilat u moderuan secila nga ekspertët e ACIT dhe u orientuan nga një material bazë, përgatitur nga stafi kërkimor në bashkëpunim me grupin ekspert dhe shpërndarë pjesëmarrësve (5 ditë më parë) si pikë referimi e diskutimit.

Pjesa e parë e materialit “Tregtia dhe Zhvillimi Ekonomik”, përgatitur nga Prof. Ahmet Mançellari dhe Selami Xhepa, (Menaxher Kërkimor, ACIT) u prezantua nga Z. Xhepa.

Çështjet e ngritura gjatë prezantimit dhe që u diskutuan më pas nga pjesëmarrësit, u fokusuan në efektet dinamike që sjell liberalizimi i tregut. Ndërkohë që duket se ekzistojnë disa lidhje pozitive ndërmjet hapjes dhe ristrukturimit, materiali shkonte më thellë në studimin e strukturës së importit dhe ndryshimeve strukturore, eksporteve dhe konkurencës si dhe argumenteve që lidhen me rritjen e defiçitit tregtar.

Një sërë pyetjesh iu drejtuan autorëve të materialit, disa prej të cilave u përqëndruan në lidhjen ndërmjet importeve dhe eksporteve; instrumentet politike që mund të mbështesin një zhvillim kompetitiv; efektet e hapjes tregtare me BE-në dhe rajonin në kontekstin e integrimit më të thellë; kufizimet në financimin e importeve, etj.

Duke qënë të ndërgjegjshëm për kufizimet e veprimeve politike në import, pjesëmarrësit ranë dakort se politika duhet t’i përqëndrojë masat e saj në nxitjen e eksporteve. Në këtë pikë, u theksua fort nevoja për veprime politike qofshin këto të përgjithshme apo specifike. Nga pikëpamja kërkimore, u identifikuan një sërë çështjesh për studim të mëtejshëm si: efektet që sjell hapja tregtare në rajon dhe BE, një analizë më e thelluar e politikave të veçanta për nxitjen e eksporteve etj.

Prezantimi i dytë i cili lidhej me “Politikat tregtare dhe skemën institucionale”, përgatitur nga Dr. Engjëll Skreli dhe Anila Tanku (Analiste e Politikave Tregtare, ACIT), u prezantua nga Znj. Tanku.

Dy ishin çështjet që trajtonte ky material:

• Institucionet e përfshira në formulimin e politikave tregtare, implementimi dhe monitorimi i tyre
• Politika tregtare si një proces ndërveprimi ndërmjet grupeve të ndryshme të interesit

Gjatë diskutimit të skemës ekzistuese institucionale, prezantimi e drejtoi vëmendjen e pjesëmarrësve tek institucionet që mungojnë, bashkëpunimi dhe ndërveprimi i institucioneve të ndryshme në procesin e formulimit të politikave tregtare dhe atë të pjesëmarrjes së aktorëve si komuniteti i biznesit, tek marrja e informacionit, etj.

Pjesëmarrësit ranë dakord se përvoja e kohëve të fundit në konsultimet me biznesin privat ka qënë positive dhe duhet të forcohet akoma më tepër. Gjithashtu ata vendosën se më shumë vëmendje u duhet kushtuar institucioneve që mungojnë, në veçanti atyre të financimit tregtar.

Të gjithë pjesëmarrësit vlerësuan inisiativën e ACIT për organizimin e këtij aktiviteti dhe vendosën se tryeza të tilla konsultimi duhet të zhvillohen edhe në vazhdim. Nga ana e tij, ACIT shprehu vullnetin e mirë për të luajtur rolin e lehtësuesit në debateve të tilla dhe për të ofruar vlerësimet e tij të paanshme në çështjet e politikave tregtare.

Mediat shqiptare i kushtuan një vëmendje të veçantë këtij evenimenti. Pesë kanale televizive dhe disa gazeta ndoqën nga afër këtë seminar, i cili u pasqyrua gjatë sesioneve të ditës në vazhdim dhe atyre të mëngjesit që vijoi. Katër kanale televizive transmetuan intervista të Drejtorit Ekzekutiv të ACIT, ndërkohë që një intervistë e detajuar u botua në një gazetë një ditë më pas. Një tjetër gazetë nënvizoi qëllimin kryesor dhe mesazhet që përcolli kjo ngjarje.

Bazuar në diskutimet e kryera, tryeza e rrumbullakët doli në përfundimin se ACIT duhet të adoptojë një program pune për aktivitetet e tij të ardhshme në bashkëpunim me aktorë të tjerë të përfshirë në formulimin e politikave tregtare, implementimin dhe monitorimin e tyre.

_________________________