|
1
|
- Selami Xhepa Ahmet Manēellari
- 24 Tetor 2003
|
|
2
|
- Thellimi i globalizimit=intensifikim i tregtisė. Gjatė 20 viteve tė
fundit, PBB botėror ėshtė rritur
mesatarisht me 3% nė vit; ndėrsa tregtia botėrore me 6%;
- Pesha e vendeve nė zhvillim nė ekonominė globale ėshtė rritur duke
kontribuar nga ¼ (vitet 70) nė 1/3 e tregtisė globale;
- Eksportet e produkteve industriale nga kėto vende kanė arritur nė 80% tė
totalit tė eksporteve tė tyre
|
|
3
|
- Kontraste tė theksuara dritė-hije
- Nga izolimi ekstrem, drejt hapjes ekonomike
- Nga viti 1993, vėllimi i tregtisė ėshtė rritur mesatarisht me 16.5% nė
vit, ndėrsa PBB me 6.8%;
- Nga 1993, eksportet janė rritur me ritme tė larta ndrėsa importet me
ritme mė tė larta se eksportet (mesatarisht 14.4% dhe 17.3%)
|
|
4
|
- Megjithatė,
- Shkalla e hapjes ekonomike, ende e ulėt (Tabela 1);
- Vėllim shumė i ulėt, absolut dhe relativ i eksportit:
- Defiēit i lartė tregtar; Raporti eksport/import = 25% dhe nė rritje;
Raporti eksport/GDP 7%)
- Vlerė e ulėt e shtuar dhe shkallė e ulėt diversifikimi i eksportit
- Produktivitet i ulėt i ekonomisė (Tabela 2)
- Pėrfundimi: Aftėsi ende mjaft e ulėt konkurruese e ekonomisė
|
|
5
|
|
|
6
|
|
|
7
|
- Shkurt: Aftėsi pėr tė konkurruar nė tregjet e huaja (pra aftėsi pėr tė
eksportuar) dhe aftėsi pėr tė konkurruar nė tregun vendas (zėvendėsim i
importeve)
- Aftėsia konkurruese e ekonomisė=aftėsi konkurruese e firmave
- Tregues sintetikė tė aftėsisė konkurruese:
- Produktiviteti
- Cilėsia
- Diferencimi
- Qėndrueshmėria dhe rritja e tė ardhurave pėr frymė
|
|
8
|
- Jo thjesht pėr tė rivendosur balancat makroekonomike;
- Por dhe sidomos pėr tė pėrballuar sfidat, qė vijnė nga:
- Presioni i shtuar i proceseve i proceseve globalizuese
- Presioni i proceseve integruese;
- Rritja e fuqisė sė konsumatorėve dhe ndryshimet nė mėnyrėn e jetesės sė
njerėzve;
|
|
9
|
- Model analize: Diamanti i Porterit
|
|
10
|
- Burimet natyrore;
- Burimet kapitale;
- Burimet njerėzore;
- Infrastruktura
|
|
11
|
|
|
12
|
|
|
13
|
|
|
14
|
|
|
15
|
|
|
16
|
|
|
17
|
|
|
18
|
|
|
19
|
- Niveli ulėt i investimeve;
- sistemi arsimor vuan ende nga njė frymė skolastike;
- Arsimi i lartė, pėrgjithėsisht, vazhdon traditėn e e akademizmit;
- aktiviteti i kėrkim-zhvillimit (R&D) pėr sektorė tė rėndėsishėm tė
ekonomisė vazhdon tė jetė kryesisht funksion i institucioneve publike;
|
|
20
|
- Konsumi familjar
- Investimet private;
- Konsumi qeveritar
|
|
21
|
|
|
22
|
|
|
23
|
|
|
24
|
- Strategjia nė tregun e brendshėm: Cilėsi e ulėt ēmim i ulėt?
- Strategjia nė tregun e huaj?
- Rivaliteti nė treg
- ecuria e krijimit tė SME-ve:
- shkalla e pėrqėndrimit tė
grupfirmave sipas strukturės sė produkteve;
- Lehtėsia e hyrjes nė treg tė subjekteve tė rinj
|
|
25
|
- Mbrojtja e konkurrencės dhe krijimi njė level playing field pėr tė
gjithė aktorėt.
- Probleme sistemike nė marrdhėniet me administratėn tatimore dhe
doganore:
- Paqartėsi e rregullave tė biznesit;
- Nivel i lartė diskrecioni nga punonjėsit e administratės;
- Probleme nė zbatimin e ligjit (sistemi apelimit; bllokimi llogarive,
etj.);
- Procedura tė gjata dhe aspak konkurruese zhdoganimesh (mesatarsisht 5.3
ditė, ėshtė ndėr mė tė lartat nė raport me vendet e rajonit);
- Ēmimet e referencės bėhen burim pėr konkurrencė tė pandershme dhe
dėmtim tė interesave tė biznesit; etj.
|
|
26
|
|
|
27
|
- Avantazhet konkurruese si lidhje midis firmave nė gjithė zinxhirin e
krijimit tė vlerės;
- Jo disponueshmėria e burimeve por efikasiteti pėrdorimit tė tyre ėshtė
burim avantazhesh konkurruese;
- Bashkėpunimi dhe rritja e forcės sė veprimit nė grup tė firmave tė
lidhura: Klasterat
|
Notes
